Баланың сөйлеу тілінің дамуы – оның жалпы психикалық және тұлғалық дамуының маңызды көрсеткіші. Кейбір балаларда сөйлеу кеш дамуы, дыбыстарды бұрмалап айту немесе сөздік қорының аздығы байқалуы мүмкін. Мұндай жағдайларда арнайы логопедиялық жаттығулардың маңызы зор. Балабақшаға бармайтын балалар үшін бұл жұмысты ата-аналар өздері жүргізеді. Сондықтан қарапайым, бірақ тиімді әдістерді меңгеру өте маңызды.                                      Соның бірі – артикуляциялық массаж және сергіту